Tüm çocuk nüfusunun hemen yüzde üçünde görülen bu hastalığın temel özellikleri "Dikkat kısalığı", "Atak davranışlar" ve "Aşırı hareket" dir. Bu belirtilerin yoğunluğu hastadan hastaya değişir .

Hastalığın belirtileri ev, sosyal etkinlik, okul gibi birçok ortamda görülebilir. Bununla birlikte bazı hastalar sadece belirli durumlarda bu işaretleri gösterebilirler. Örneğin, sadece evde veya sadece okulda gibi. Semptomlar, sınıfta öğretmeni dinlemek, bir toplantıya katılmak veya objeleri sınıflamak türünden özellikle dikkat gerektiren durumlarda daha yoğunlaşır. Sık ve yoğun uyarılar ya da kontrol altındayken, biriyle yüz yüze görüşürken, doktor muayenehanesinde, sevilen bir oyunla meşgul iken vesair ortamlarda hafifleyebilir .

ATAK DAVRANIŞLAR

Atak davranışları ise daha soru tamamlanmadan cevaplamaya girişmek, zamansız ve erken yo- rumlar yapmak, grup etkinliklerinde kendi sırasını bekleyememek, ders sırasında sık sık öğretmenin sözünü kesmek, sakin çalışma ortamında diğer çocukların çalışmasını bölmek veya ders sırasında diğer çocuklarla konuşarak veya davranışlar ile onların dersi dinlemesini güçleştirmek türünde belirtilerde görebiliriz.

AŞIRI HAREKETLİLİK

Aşırı hareketlilik, yerinde duramamak, aşırı sıklıkla atlamak, zıplamak, koşmak (hatta sınıf içerisinde), sürekli bir takım objeler ile amaçsızca oynamak, yerinde sallanmak, kıpır kıpır olmak gibi biçimlerde kendini gösterebilir.

DiKKAT KISALIĞI

Dikkat kısalığı evde, diğer insanların istediklerini, ya da büyüklerin talimatlarını yerine getirememek, bir şeyle uzun süre ilgilenememek, bir etkinliği bırakıp öbürüne, çok kısa bir süre sonra onu da bırakıp bir başkasına yönelmek şeklinde belirebilir. Ataklık, ev halkının konuşmalarını, herhangi bir meşguliyetlerini sık sık ve aniden bölmek ve özellikle kaza ve zarar riski yüksek (örneğin, sıcak tencereyi veya sobayı tutuvermek, balkon duvarının üzerinde gezmek, aniden caddeye fırlayıvermek, yüzme bilmediği halde havuza ya da denize atlayıvermek gibi) davranışlarda bulunmakla karakterize olabilir.

Sınıfta, dikkat kısalığı ve ataklık, bir görevi tamamlayamamak, bir işi doğru ve yeterli biçimde organize etmede ve bitirmede güçlük şeklinde kendini gösterir. Hasta genellikle, söyleneni duymuyormuş ve dinlemiyormuş izlenimi verir. İstenilen görev genellikle yapılamaz veya dikkatsizce ve atak bir tarzda yarım ya- malak yapılabilir. Bu ço- cukların çok küçük yaşlarda dahi tanınmaları mümkündür. Daha bebekliklerindeyken bile kıpır kıpır, ''diri'' tabir edilen bebeklerdir. Yürümeye başladıkları zaman hiç yerinde durmayan, sürekli hareket halinde, bir şeyi bırakıp öbürüne koşan çoğunlukla ''Düz duvara tırmanır'' şeklinde tanımla- nan küçükler olurlar. Bebekliklerinden itibaren, genellikle uykuları azdır. Sık uyanır ve sık sık, açlık veya başka bir nedenle açıklanamayacak biçimde ağlarlar. Annelerini çok yoran bu bebekler yaşıtlarına kıyasla daha ufak tefeklerdir.

HASTALIK NASIL ANLAŞILIR?

Hastalık sıklıkla çiş kaçırma, kaka kaçırma, konuşma bozuklukları, hafif nörolojik belirtiler ve diğer ruhsal problemlerle birlikte görülür. Zamanında teşhis edilmez ve tedavisi yapılmaz ise önce, okul çağında öğrenme bozuklukları, okul başarısızlığı ve daha ileri yaşlarda da (özellikle buluğ çağından başlayarak) sürekli uyumsuzluk, eşya ve kişilere yönelik suç işleme ve antisosyal davranışlar ile başka ruhsal hastalıklara dönüşebilir. Özetle, çocuklarda bu tür belirtilerin, olağan hastalık sayılamayacak benzeri belirtilerden ayırd edilmesi önemlidir.

Dolayısıyla, böyle belirtileri az veya çok gösteren tüm çocukların muayene edilmesi ve eğer söz konusu bozukluk teşhis edilir ise vakit kaybetmeksizin tedavi edilmesi gerekir.